Campagne
Ecokerk 2021-2022

 

"We hopen dat het jubileumjaar en het daaropvolgende decennium een tijd van genade zullen zijn, een echte Kairos-ervaring (*) en een tijd die als een jubeljaar is voor de Aarde en voor de mensheid en voor al Gods schepselen.

We nodigen iedereen uit om ons te vervoegen. De hoogdringendheid van de situatie roept om onmiddellijke, holistische en gezamenlijke antwoorden op alle niveaus - lokaal, regionaal, nationaal en internationaal.

Bovenal hebben we nood aan een volksbeweging van onderuit, een alliantie van alle mensen van goede wil. Of zoals paus Franciscus het ons in herinnering brengt: 'als Gods instrumenten kunnen we allen samenwerken aan de zorg voor de schepping, ieder met zijn eigen cultuur, ervaring, initiatieven en mogelijkheden.' (LS 14)"

(uit de Vaticaanse oproep bij de aankondiging van het Laudato Si’ Actieplatform)

 

 

(*) Kairos: in de Griekse mythologie de personificatie van de gelegenheid die niet weerkeert, het juiste, beslissende moment om iets te verwezenlijken.

 

 

 

Snakken naar uitzicht en bevrijding

Ongeduldig reikhalzend uitkijken naar betere tijden. Dat deden we met zijn allen toen na nieuwjaar de vaccinatiecampagne tegen het coronavirus langzaam op gang kwam. Het werden lange, slepende maanden, met toch nog een derde golf en nogmaals vollopende ziekenhuizen. Maar als de voorspellingen kloppen, zouden de zomervakantie en het najaar de periode van bevrijding kunnen inluiden.
Dan kunnen we uit onze bubbels breken, en elkaar ontmoeten op de vele uitgestelde familiefeesten, huwelijksfeesten, communiefeesten… We willen alsnog de vrienden kunnen omhelzen die de voorbije tijd een geliefde verloren.  We hebben de virtuele samenkomsten nu wel gehad. We snakken naar échte ontmoetingen, naar ons verenigingsleven en sociale contacten. We willen weer samen komen, vooruitkijken en plannen maken.

 

Ook uitzicht voor de Aarde en al haar bewoners?

Maar toch: zal het morgen beter zijn?  Krijgen we een perspectief op een echt nieuwe, gelukkige toekomst? En hoe stellen we ons die voor?  Hopelijk niet als een terugkeer naar het pre-coronatijdperk, want ook toen al worstelde onze wereld met reusachtige en levensbedreigende uitdagingen. Die zijn er nog steeds, en ze kunnen niet zoals de pandemie bezworen worden met een vaccin.

De uitstervingsgolf van planten- en diersoorten gaat onverminderd verder. In maart van dit jaar, berichtten de media dat de ontbossing in de wereld nog versnelt, en dat vorig jaar een oppervlakte primair bos verdween, groter dan Nederland. De pandemie veroorzaakte nauwelijks meer dan een rimpeling in de uitstoot van broeikasgassen. Nog steeds sneuvelen elk jaar temperatuurrecords, en de zichtbare gevolgen van de klimaatverandering worden talrijker en bedreigender. De klok tikt ongenadig: om nog een kans te maken op een leefbare wereld, moeten we volgens de wetenschappers wereldwijd de uitstoot halveren tegen 2030, en naar nul brengen tegen 2050.

Als we dus samenkomen, vooruitkijken en plannen maken, doen we dat best om te bouwen aan een veerkrachtige, duurzame en solidaire samenleving. Voor de Aarde, voor onszelf, en zeker ook voor de grote groepen mensen voor wie onze zieke wereld nu al een onherbergzame plek is geworden.  Hebben we de veerkracht en de verbeeldingskracht om die taak te volbrengen?

 

Een moreel en spiritueel kompas voor onderweg

Vorig jaar, toen tijdens de eerste coronagolf, de vijfde verjaardag van de encycliek Laudato Si’ werd gevierd, vatte het Vaticaanse 'Dicasterie voor de bevordering van integrale menselijke ontwikkeling' de toestand van de wereld kernachtig samen, en wees het op de onverminderd profetische kracht van de encycliek:

"Op 24 mei 2015 ondertekende paus Franciscus Laudato Si ’, de baanbrekende encycliek die de aandacht van de wereld trok op de steeds erger wordende precaire toestand van ons gemeenschappelijk huis.
Vijf jaar later blijkt de encycliek relevanter dan ooit. Van de smeltende ijskappen van de noordpool tot de vernietigende branden in Amazonië, van extreme weerspatronen wereldwijd tot de ongeziene schaal van het verlies van de biodiversiteit die het weefsel zelf van het leven in stand houdt: de vele "zichtbare zwakke plekken van de planeet die we bewonen" (LS 163), zijn te duidelijk en te schadelijk om ze nog langer te kunnen negeren.

De profetische woorden van paus Franciscus blijven in onze oren klinken: "welke wereld willen we nalaten aan wie na ons komt, de kinderen die nu opgroeien?" (LS 160)

De arme gemeenschappen overal ter wereld zijn nu al de vroege en onevenredig getroffen slachtoffers van de huidige ecologische achteruitgang en wij kunnen niet langer onverschillig blijven voor de steeds wanhopiger "schreeuw van de aarde en schreeuw van de armen' (LS 49)."

"De vijfde verjaardag van de encycliek valt in het midden van een ander kantelpunt, een wereldwijde pandemie, en de boodschap van Laudato Si' is vandaag net zo profetisch als in 2015. De encycliek kan inderdaad het moreel en spiritueel kompas leveren voor onderweg, bij het scheppen van een meer zorgende, broederlijke, vredevolle en duurzame wereld.

In feite hebben we een unieke kans om het huidige 'kreunen en lijden' van de wereld om te vormen tot de barensweeën voor de geboorte van een nieuwe manier van samenleven, samen verbonden in liefde, medeleven en solidariteit, en een harmonieuzere relatie met de natuurlijke wereld, ons gemeenschappelijke huis.

Werkelijk, COVID-19 heeft duidelijk gemaakt hoe diep we allemaal verbonden van elkaar afhankelijk zijn. Als we starten met ons een post-COVID-wereld voor te stellen, hebben we bovenal een integrale benadering nodig, want 'alles is nauw met elkaar verbonden en de huidige problemen vragen om rekening te houden met alle factoren van de wereldcrisis' (LS 137)"

 

3 X 7: het Laudato Si' Actieplatform

 
7 jaar

Geen wonder dat bij die viering van 5 jaar Laudato Si’ vanuit het Vaticaan ook de oproep klonk om de hoognodige diepgaande veranderingen jaar na jaar daadwerkelijk te realiseren.  Er werd een programma gelanceerd met de uitnodiging aan verschillende gemeenschappen, groepen en instellingen wereldwijd om een veranderingsproces te beginnen dat zeven jaar duurt. Het doel van het plan is, om totaal duurzaam te worden in de geest van de Integrale Ecologie van Laudato Si'.

Elk jaar kunnen nieuwe groepen starten met hun eigen periode van zeven jaar.

Die periode van 7 jaar is sterk symbolisch geladen. Het verwijst naar het Bijbelse sabbatjaar, waar elke 7 jaar de aarde rust werd gegund. Het houdt de belofte in van bevrijding voor de planeet en voor al wat erop leeft.

 
7 Doelgroepen

Het programma richt zich tot 7 doelgroepen: gezinnen, bisdommen en parochies met het verbonden verenigingsleven, scholen, universiteiten en hogescholen, ziekenhuizen en gezondheidscentra, bedrijven en boerderijen, religieuze gemeenschappen en ordes.

 
7 Laudato Si'-doelen

Om duurzaam te worden in de geest van de Integrale Ecologie van Laudato Si', onderscheidt men 7 grote doelstellingen:

laudato si doelen 13

 

 

1. Antwoord geven op de "Schreeuw van de Aarde":

streven naar koolstofneutraliteit door het gebruik van fossiele brandstoffen te verminderen en over te schakelen naar hernieuwbare energie, inspanningen doen om de biodiversiteit te beschermen en te bevorderen, de toegang tot zuiver water voor iedereen te verzekeren, enz... 

 laudato si doelen 14

 

 

2. Antwoord geven op de "Schreeuw van de Armen":

de verdediging van alle leven op aarde, en van het menselijk leven vanaf het begin tot de dood, met speciale aandacht voor kwetsbare groepen zoals inheemse gemeenschappen, migranten, kinderen die riskeren in slavernij terecht te komen, enz...

 laudato si doelen 15

 

 

3. Ecologische economie:

duurzame productie, eerlijke handel, ethische consumptie, ethische investeringen, divestment uit fossiele brandstoffen en elke economische activiteit die schadelijk is voor de planeet en de mensen, investering in hernieuwbare energie, enz...

 laudato si doelen 16

 

 

4. Een eenvoudige levensstijl:

een sober gebruik van materialen en energie, het vermijden van plastic voor eenmalig gebruik, overschakelen naar een meer plantaardig dieet en vermindering van vleesconsumptie, meer gebruik maken van het openbaar vervoer en vermijden van vervuilende transportmiddelen, enz...

 laudato si doelen 17

 

 

5. Ecologische opvoeding:

het herdenken en herontwerpen van leerplannen, de hervorming van onderwijsinstellingen in de geest van integrale ecologie, het creëren van ecologisch bewustzijn en actie, het bevorderen van ecologische keuzes van jongeren, leerkrachten, opvoeders en pedagogen, enz...

 laudato si doelen 18

 

 

6. Ecospiritualiteit:

het herstellen van een religieuze visie op Gods schepping, het contact met de natuurlijke wereld aanmoedigen in een geest van verwondering, lof, vreugde en dankbaarheid, het bevorderen van scheppingsgerichte liturgische vieringen, de ontwikkeling van ecologische catechese, gebed, retraites, vorming, enz...

 laudato si doelen 19

 

 

7. Nadruk op betrokkenheid van de gemeenschap en op participatieve acties

voor de zorg voor de schepping op lokaal, regionaal, nationaal en internationaal vlak: bevordering van belangenbehartiging en van campagnes die mensen opzetten, vanuit de nauwe band met de streek of het grondgebied en de plaatselijke ecosystemen, enz...

 

 
Met een 7-sprong naar integrale ecologie

Met de campagne van 2021 lanceert Ecokerk het Laudato Si’ Actieplatform ook in Vlaanderen.

We doen dat met het beeld van de 7-sprong. Niet als een wegwijzer die 7 verschillende richtingen uitwijst. Wél zoals in het bekende kinderliedje en -dansje: met 7 kwalitatieve sprongen die samen een geheel vormen.

 

Velen hebben de eerste sprongen al gedaan.

In 2015, het jaar waarin Laudato Si’ verscheen, schreven ruim 50 mensen voor Ecokerk over de duurzame keuzes, in hun persoonlijk leven, hun organisatie of bedrijf. Het blijven mooie en soms beklijvende getuigenissen. Je kan ze nog lezen op onze pagina's 'Het klimaat verandert ook mij'.

Op onze pagina’s van Klimaatnetwerk staan dan weer de concrete verhalen, vaak gegroepeerd, over de initiatieven van de bisschoppenconferentie en diverse bisdommen, parochies en kerkfabrieken, van jeugdbewegingen, nationale organisaties, zorginstellingen, katholieke scholen, congregaties, abdijen en gemeenschappen, en tal van lokale groepen. Onder hen ook onze lidorganisaties van het Netwerk Rechtvaardigheid en Vrede, die elk op hun terrein de realisatie van diverse van de 7 Laudato Si’-doelen als hun kerntaak beschouwen. Vaak gebeurt dit alles in samenwerking en in dialoog met de talloze initiatieven in de samenleving die de transitie naar een nieuwe, duurzame en sociaal rechtvaardige toekomst vorm geven.

Met al deze inspirerende en bemoedigende voorbeelden, zetten we dit jaar een volgende stap.

 

Ik7mee staand 300px#ik7mee

We nodigen gezinnen, lokale groepen en gemeenschappen uit om op hun beurt de 7-sprong te wagen en om in te tekenen op zo’n 7 jaar durend veranderingsproces.

Deel je engagement via ons online formulier. Vertel welke sprongen jullie al maakten, en welke sprongen jullie plannen voor de komende 7 jaar.

We maken van #ik7mee een groot, inspirerend trefpunt, met hartverwarmende verhalen over integrale ecologie die zichtbaar wordt in acties van mensen en hun gezin, organisatie, bedrijf, school of parochie. 

 

laudatosiboom adPlant een Laudato Si’-boom

We zetten de actie die we vorig jaar startten, verder. Plant een fruit- of vruchtboom op een publiek toegankelijke plaats, waar de vruchten voor iedereen toegankelijk zijn. Maak zo symbolisch zichtbaar dat je meedoet met de 7-sprong, en dat je integrale ecologie als basis neemt van je handelen, spreken en vieren. Ondanks de beperkingen van de coronamaatregelen, vonden ruim 40 groepen de voorbije maanden de energie om een Laudato Si’-boom te planten. We hopen dat er nog heel wat zullen volgen. Op Ecokerk.be vind je onze handleiding.

 

Zorg dat ook onze politici durven springen

Bij dit alles moeten we ons realiseren dat we de transitie niet kunnen reduceren tot de optelsom van individuele keuzes of inspanningen van groepen, organisaties, parochies en instellingen.  We hebben ook een daadkrachtig en gedurfd beleid nodig, dat volop de kaart trekt van sociale rechtvaardigheid, vrede en het beveiligen van onze gezamenlijke toekomst.

Voor dat beleid is 2021 alweer een cruciaal jaar. In Europa moet de Europese Green Deal vertaald worden in een bindende klimaatwet en tal van afspraken op zowat alle beleidsdomeinen. En in eigen land moeten onze politici de Green Deal vertalen in een nieuw en samenhangend energie-en klimaatplan. Op mondiaal vlak is er in oktober de VN-top over biodiversiteit en in november de VN-Klimaattop in Glasgow, waar landen de eerste keer hun vijfjaarlijkse nieuwe klimaatplannen moeten indienen. Ecokerk sluit zich alvast aan bij de mobilisatie voor de top in Glasgow, en roept mee op voor de klimaatmars op 10 oktober 2021.

 

Een sprong in het licht

Bovenstaand titeltje is een ongebruikelijk gezegde.  Meestal spreekt men over ‘een sprong in het duister’. Volgens het woordenboek betekent dat: ‘iets doen waar men de gevolgen niet van kent’. Een waagstuk beginnen, dus.
Ook onze 7-sprong naar integrale ecologie is een waagstuk. En inderdaad kunnen we de gevolgen niet allemaal kennen. Maar het is géén sprong in het duister. Het is een sprong in het licht, in het hoopvolle toekomstperspectief waar we zo naar verlangen.
Het moment om oude, ingesleten gewoontes achter ons te laten, en iets nieuws te beginnen, is nù. Samen inzetten op de realisatie van de 7 Laudato Si’-doelen, doen we vanuit het geloof dat het nog niet te laat is om de toekomst te redden.
Meer dan ooit is dit een ‘Tijd voor schepping’, en worden we geroepen om als medescheppers aan het werk te gaan en de drie vitale relaties te herstellen: met God, met elkaar en met de aarde. Samen met vele medestanders kunnen we van onze zieke, mishandelde en gekneusde aarde Gods vruchtbare en gastvrije thuis maken, waar léven is voor al wat leeft.
Of zoals de Belgische bisschoppen het schreven in 2019: “We horen te weinig het goede en hoopvolle verhaal doorklinken dat het kan: de overgang naar een nieuw soort welvaart die het welzijn van alle volkeren op aarde ten goede komt. Het kan: als we armoede bannen, de aarde eerlijk delen, de economie hervormen, de natuur beschermen en met z’n allen gaan leven binnen de ecologische grenzen van een gezonde planeet.”

 

De grote uitdagingen op de politieke agenda

 

Hol de Europese Green Deal niet uit

Met de belofte om tegen 2030 een uitstootvermindering te hebben van minstens 55%, is de Europese Green Deal, goedgekeurd in december 2019, een eerste belangrijke stap naar een koolstofvrije samenleving in de EU. Met de EU-klimaatwet die dit jaar moet goedgekeurd worden, hebben we een kans om na corona een sociaal rechtvaardig herstelbeleid te voeren dat ook goed is voor de planeet.
Maar intussen wordt ook druk gelobbyd door belangengroepen allerhande en zelfs door lidstaten. Kunnen we voorkomen dat in de concrete uitwerking van de Green Deal de doelstellingen worden afgezwakt of uitgehold? Wie bepaalt wat groene investeringen zijn? Is het nieuw Gemeenschappelijk Landbouwbeleid wel klimaatvriendelijk? Staan ‘old school’ handelsovereenkomsten zoals met Mercosur niet diametraal tegenover de doelstellingen van de Green Deal? Wat als de grondstoffen die we nodig hebben voor onze transitie gewonnen worden in sociaal onaanvaardbare omstandigheden?

 

Samen met de Klimaatcoalitie vragen we een Belgische "Green New Deal"

Ons land moet mee de kar trekken van een krachtig toekomstgericht beleid. De Klimaatcoalitie waar Ecokerk lid van is, maakte haar nieuw eisenpakket voor een Belgische "Green New Deal" bekend. Het bevat meer dan 100 aanbevelingen om een sociaal rechtvaardige klimaattransitie te bewerkstelligen in België. Het gaat over een brede waaier aan maatregelen die raken aan alle domeinen: de Belgische verantwoordelijkheid op Europees en mondiaal niveau, de vereiste transformatie van de Belgische economie per sector, de financiering en een beter en meer participatief bestuur.  Samen met deze unieke Belgische coalitie, die vakbonden, mutualiteiten, jongerenorganisaties, milieu- en ontwikkelingsorganisaties en burgerbewegingen verenigt, zullen we het beleid in ons land nauwgezet opvolgen.

 

VN-Biodiversiteitsconferentie 11-24 oktober 2021 in Kumming, China

Als gevolg van de coronacrisis, wordt deze belangrijke conferentie georganiseerd met een jaar uitstel. Ze bouwt verder op het biodiversiteitsverdrag van de Aardetop in Rio (1992), en moet een vervolg afspreken voor het strategisch plan 2011-2020 dat vorig jaar afliep. Net als bij de klimaatconferenties, is er een einddoel en een timing: tegen 2050 moet de mensheid in harmonie leven met de natuur, en tegen 2030 moeten nieuwe afspraken zorgen voor een duurzame ontwikkeling die zowel de rijkdom aan levende wezens en ecosystemen op aarde beschermt en herstelt, als tegemoetkomt aan de noden van de mensheid. De conferentie verloopt tegen de achtergrond van het biodiversiteitsrapport van 2019, dat aangaf dat 1 op 8 planten- en diersoorten met uitsterven bedreigd is. 

 

VN-klimaattop, 2-12 november in Glasgow, Schotland

Ook deze klimaattop werd als gevolg van corona met een jaar uitgesteld. Hij is cruciaal, omdat voor de eerste keer de  landen die het Akkoord van Parijs ondertekenden, hun vijfjaarlijkse nieuwe nationale klimaatplannen moeten indienen.  De roep om de ambitie drastisch te verhogen, klonk de voorbije jaren luid, maar de resultaten waren ondermaats. De herintrede van de Verenigde Staten in het akkoord, is misschien een nieuwe kans om de doelstellingen van het Akkoord van Parijs alsnog te halen.  Hopelijk wordt ook duidelijk waar de afgesproken 100 miljard dollar per jaar vandaan zullen komen, die bestemd zijn voor het Groen Klimaatfonds. Deze financiële middelen moeten arme landen helpen om hun klimaatbeleid uit te voeren én te combineren met een duurzaam herstelbeleid na de coronacrisis.


Ecokerk logo 144px

Jouw 7-sprong: tips per thema